Bir İlçenin Çehresi Nasıl Değişir?

Bir ilçenin değişimini anlatmak kolay değildir. Çünkü şehirler yalnızca binalardan,
yollardan ve kaldırımlardan ibaret değildir. Bir şehrin değişimi; altyapısından üstyapısına,
ekonomisinden turizmine, sosyal hayatından şehir estetiğine, hatta insanların yaşadıkları yere bakışına
kadar uzanan çok daha büyük bir dönüşümdür. İşte bu nedenle Tonya’da 2014 yılında başlayan Osman
Beşel dönemine yalnızca “belediye hizmetleri” penceresinden bakmak, yaşanan değişimi eksik
değerlendirmek olur. Osman Beşel’in 2014 yılında başlayan belediye başkanlığı dönemine bu açıdan
baktığımızda, Tonya’da klasik belediyecilik anlayışının ötesine geçen bir yönetim anlayışı görmek
mümkündür. Çünkü bugün Tonya’ya baktığımızda yalnızca yeni yollar, parklar, tesisler veya binalar
görmüyoruz. Çehresi değişen bir Tonya görüyoruz. Peki bu değişim nasıl gerçekleşti? Bunun cevabı
aslında 2014 yılında atılan ilk adımda saklı.
Önce altyapı…
Osman Beşel, 2014 yılında belediye başkanı seçilir seçilmez işe şehrin görünmeyen
tarafından, yani altyapıdan başladı. Tonya’nın kanalizasyon şebekesi sil baştan yenilendi. Belki o
günlerde bunun siyasi açıdan en gösterişli yatırım olmadığı düşünülebilirdi. Çünkü altyapı yatırımları
tamamlandığında fotoğrafı çekilecek görkemli bir bina ortaya çıkmaz. Fakat gerçek belediyecilik biraz da
budur. Şehrin görünen yüzünü güzelleştirmeden önce görünmeyen sorunlarını çözmek…
Belediyecilikte sağlam şehir, önce sağlam altyapı demektir. Tonya Belediyesi tüketen
değil, üreten bir belediye oldu Osman Beşel döneminin dikkat çekici işlerinden biri de güneş enerjisi
yatırımı oldu. Tonya Belediyesi güneş enerjisinden elektrik üretmeye başladı. Böylece belediye yalnızca
hizmet üreten değil, aynı zamanda enerji üreten ve bundan gelir elde eden bir yapıya kavuştu. Üstelik
Tonya Belediyesi, Karadeniz'de bu alanda öncü belediyelerden biri olarak rol model oldu Belediyenin
sahip olduğu imkânları gelir getirici ve sürdürülebilir kaynaklara dönüştüren kişi Osman Beşel oldu.
Bugün belediyelerin en büyük sorunlarından birinin kaynak yetersizliği olduğu düşünüldüğünde, yıllar
önce atılan bu adımın ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılacaktır.
Yine Başkan Beşel Canikdere şelalesi ile Tonya’nın turizm hikâyesini başlatan kişi oldu.
Tonya'nın kaderini değiştirebilecek en önemli alanlardan biri hiç kuşkusuz turizm. Çünkü Tonya’nın
doğası var. Yaylaları var. Dereleri var. Şelaleleri var. Kültürü var. Horonu var. Tereyağı var. Ama bütün
bunların ekonomik değere dönüşebilmesi için önce insanların ilçeye gelmesi gerekiyor. İşte Canikdere
Yürüyüş Yolu bu anlamda yalnızca bir yürüyüş yolu değildir. Tonya’nın önemli bir turizm
destinasyonuna dönüştürülmesinin başlangıç noktalarından biridir. Bugün ilçeye gelen insanların
Canikdere’yi görmek istemesi, bu yatırımın Tonya’nın turizm geleceği açısından taşıdığı önemi ortaya
koyuyor. Üstelik bununla da yetinilmedi. Kudava Şelalesi için yapılan ihale ve devam eden çalışmalar
tamamlandığında Tonya, ikinci önemli turizm destinasyonuna daha kavuşmuş olacak.
Burada gözden kaçırılmaması gereken başka bir çalışma daha var: Tonya’nın turizm
master planının hazırlanmış olmasıdır. Çünkü turizm, “bir yere tesis yapalım, turist gelsin” anlayışıyla
yönetilebilecek kadar basit bir alan değildir. Hangi bölge turizme açılacak? Hangi doğal değer
korunacak? Hangi alan nasıl kullanılacak? Konaklama nerede olacak? Ulaşım nasıl sağlanacak? Yöresel
ürünler nasıl markalaşacak? Bütün bunların planlanması gerekiektedir. İşte bu nedenle Osman Beşel
Tonya’nın turizm master planını hazırlayarak ilçede turizme günübirlik değil, uzun vadeli ve planlı bir
perspektifle baktığını göstermektedir.
“Köylü ürettiğiyle turist ağırlıyor”
Tonya’nın turizm anlayışını farklılaştıran projelerden biri de “Köylü Ürettiğiyle Turist
Ağırlıyor” projesi. Çayıriçi Değirmendüzü’nde yapılan turistik tesisler, turizm ile yerel üretimi
buluşturan bir anlayışın ürünüdür Çünkü Tonya’nın gerçek zenginliği yalnızca doğal güzellikleri değil.
Köylüsünün ürettiği ürünler de Tonya’nın turizm değeridir. İşte bu anlayış, turizmin ekonomik faydasını
doğrudan yerel üreticiye ulaştırabilecek önemli bir model oluşturuyor.
Osman Beşel dönemindeki değişim yalnızca ilçe merkeziyle sınırlı kalmadı. İskenderli’nin
altyapısı yenilendi. Belde daha düzenli ve modern bir görünüme kavuştu.
Tonya’da yapılan cephe sağlıklaştırma çalışmalarıyla ilçe merkezindeki görüntü
kirliliğinin önüne geçildi. Yaklaşık 16 bin metrekare parke ve kaldırım yenilemesi gerçekleştirilerek ilçe
merkezinin görünümü modernleştirildi. Bunlar ilk bakışta sıradan işler gibi görülebilir. Ama bir ilçenin
ziyaretçide bıraktığı ilk izlenim çoğu zaman bu ayrıntılarda gizlidir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde
şehir değişir.
156 konut ve 4 dükkânlık proje
Osman Beşel döneminin şehirleşme açısından dikkat çeken çalışmalarından biri de İstron
mevkiindeki 156 konut ve 4 dükkânlık TOKİ projesidir. Tonya gibi gelişme alanları sınırlı olan bir ilçede
yeni konut alanları oluşturmak yalnızca bir yapılaşma projesi değildir. Aynı zamanda şehrin geleceğine
ilişkin bir adımdır. Nüfusun ihtiyaç duyduğu konutların oluşturulması, şehir merkezinin planlı gelişmesi
ve ilçeye yeni bir yaşam alanı kazandırılması bakımından bu tür projelerin önemi büyüktür.
Belki de belediyecilik açısından en az konuşulan ama en önemli konulardan biri
belediyenin sahip olduğu varlıklardır. Osman Beşel döneminde Tonya Belediyesi'ne yaklaşık 36 dönüm
gayrimenkul kazandırılması, geleceğe bırakılmış önemli bir mirastır. Çünkü bugün yapılmayan yatırım
yarın yapılabilir. Bugün sahip olunmayan bir arazi ise yarın çok daha büyük bir maliyetle alınmak
zorunda kalınabilir. Bu nedenle belediyeye gayrimenkul kazandırmak, yalnızca bugünün değil gelecek
belediye yönetimlerinin de kullanabileceği bir sermaye oluşturmak anlamına gelmektedir. Tonya
belediyesi Başkan Beşel ile taşınmaz satan değil taşınmaz alan bir belediye haline geldi.
Gençlik unutulmadı
Bir ilçenin geleceği gençleridir. Tonya’da dört adet halı saha ve spor tesisi yapılması,
gençlerin sosyal ve sportif faaliyetlerini gerçekleştirebilecekleri alanların artırılması bakımından
önemlidir. Canikdere güzergâhındaki belediye sosyal tesis binası da bu anlayışın bir başka parçasıdır.
Büyükşehir Belediyesi ile koordineli biçimde hayata geçirilen düğün salonu, gençlik merkezi, otopark ve
pazaryeri ise ilçenin sosyal ve ekonomik hayatına doğrudan katkı sağlayan yatırımlar arasındadır.
Yine Belediyeciliğin en önemli göstergelerinden biri mali disiplindir. Personeline borcu
olmayan, esnafına borcu olmayan, kurumsal yapısını güçlendirmiş bir belediye oluşturmak vizyon
gerektirir Bunlar bir belediyenin geleceği açısından en az yeni bir tesis yapmak kadar önemlidir. Çünkü
belediyenin mali yapısı bozuksa yapılan yatırımın sürdürülebilirliği de tartışmalı hale gelir. Bugün Tonya
Belediyesi'nin araç parkının güçlendirilmiş olması da bu kurumsal kapasitenin bir başka göstergesidir.
Yeni araçların belediyeye kazandırılması, hizmetlerin daha hızlı ve etkin yürütülmesine imkân
sağlamaktadir. Bütün bunları yan yana koyduğumuzda artık karşımıza sıradan bir belediye hizmetleri
listesi çıkmıyor. Bir dönüşüm hikâyesi çıkıyor.
Tonya artık aynı Tonya değil
Yıllar boyunca Tonya denildiğinde akla sahilden uzak, göç veren, ekonomik imkânları
sınırlı bir ilçe geliyordu. Bugün bu sorunların tamamının ortadan kalktığını elbette söyleyemeyiz.
Tonya'nın hâlâ çözmesi gereken önemli meseleler var. Fakat artık başka bir Tonya gerçeği de var. Turist
ağırlayan Tonya, tereyağını markalaştırmaya çalışan Tonya, Canikdere'siyle ziyaretçi çeken Tonya,
Kudava Şelalesi'yle yeni bir destinasyona hazırlanan Tonya, üreticisini turizmle buluşturan Tonya,
güneşten enerji üreten Tonya Belediyesi, modernleşen şehir merkezi, güçlenen sosyal hayat, gençlerine
spor alanları sunan bir ilçe ve geleceğe dönük planları bulunan bir Tonya…
Bütün bunların adı elbette sadece belediyecilik değildir. Bu, bir ilçenin çehresini
değiştirme çabasıdır. Ve bugün Tonya'ya dışarıdan gelenlerin, “Tonya'da bu kadar değişim olduğunu
bilmiyorduk.” demesi belki de yapılan çalışmaların en güzel özetidir. Çünkü bazen değişimi içeride
yaşayanlar değil, dışarıdan gelenler daha iyi görür. Tonya'nın önünde hâlâ uzun bir yol var. Doğalgaz
geliyor. Yeni turizm yatırımları gündemde. Kudava Şelalesi sırada. Turizm master planı önümüzde.
Üretim ve turizm arasındaki bağ güçleniyor. Dolayısıyla hikâye henüz bitmiş değil. Belki de asıl mesele
şimdi başlıyor. Çünkü bir ilçeyi değiştirmek kadar, değişen ilçeyi geleceğe hazırlamak da önemlidir.
Bugün geriye dönüp 2014'ten bugüne baktığımızda şunu rahatlıkla söyleyebiliriz: Osman Beşel,
Tonya'da sadece belediye başkanlığı yapmadı. Bir altyapı hamlesiyle başladı. Enerji yatırımıyla
belediyenin ekonomik kapasitesini güçlendirdi. Turizm yatırımlarıyla ilçenin ufkunu genişletti. Sosyal ve
sportif yatırımlarla yaşam kalitesini artırdı. Şehir estetiğine dokundu. Gayrimenkul kazandırdı. Kurumsal
yapıyı güçlendirdi. Ve bütün bunların sonucunda Tonya'nın çehresinin değişmesine öncülük etmektedir.
Bugün Tonya'da yalnızca yeni binalar, yeni yollar veya yeni tesisler görmüyoruz. Kendi geleceğine daha
fazla inanan bir ilçe görüyoruz. İşte bir belediye başkanının geride bırakabileceği en büyük eser de budur.
Değişen bir şehir değil sadece Değişeceğine inanan bir şehir.
Ve galiba Tonya'da son 12 yılın hikâyesini anlatan en doğru cümle şudur:
“Tonya değişti; şimdi sıra bu değişimi kalıcı bir kalkınma hikâyesine dönüştürmekte.